Girolamo De Rada is universally credited with having given the greatest impetus to the development of the Albanian language in the 19th century. He is almost the promoter or creator of the Albanian Question, both political-national and linguistic-literary. It is true that long before him the bishop …

Shqyrtimi i një vepre letrare, madje i një pjesëze të veçantë të saj, siç është vargëzimi hyrës i Këngëtores arbëreshe (që për lehtësi studimi, por jo vetëm, emërtohet nga studiuesit si "prolog" - tetë vargje, të organizuara në dy strofa), duket si ndërmarrje që mund të bjerë ndesh me vetë parimet q…

Mes autorëve shqiptarë të viteve ’30-të të shekullit të kaluar, Etëhem Haxhiademi është ndër të rrallët që i pajis me Parathanëje të gjitha veprat e tij. Përveç heptalogjisë tragjike, e cila shoqërohet e gjitha me Parathanëje, me të tilla tekste ndërmjetësuese shoqërohet edhe përkthimi i Bukolikeve …

Gjatë një vëzhgimi të librave të shkollës së mesme, në një tekst të letërsisë të klasës së 10-të, më bëri përshtypje përfshirja e një shkrimtari si Etëhem Haxhiademi (1902-1965), që për ne të shkolluarit në kohën e diktaturës, si shumë autorë të tjerë të periudhës së Pavarësisë, ka qenë i përjashtua…

Nëpërmjet këtij shkrimi mëtohet të identifikohen e të analizohen konceptimet me të cilat Naim Frashëri shënjon "Tjetrin". Prania e "Tjetrit" në krijimtarinë letrare të një autori rezulton në ndërtimin e njohjes dhe identifikimit të "vetes" së tij. Kjo prani bëhet edhe më e dendur kur autori vetëdijs…

Pavarësisht se, në tërësinë e vet, krijimtaria e Franqisk Santorit nuk ka ende vëmendjen, vlerësimin dhe vendin e merituar në studimet filologjike dhe është përfaqësuar me zë jo të plotë e të drejtpërdrejtë autorial në tekstet shkollore, studiuesit që janë marrë në mënyrë të thelluar me krijimtarinë…

Problemi i pasqyrimit të epokës dhe figurës së Skënderbeut në letërsinë arbëreshe është marrë në shqyrtim nga studiues të ndryshëm si Markianoi, Gualtieri, Shuteriqi, Xhaxhiu, gjithashtu edhe nga ne në artikuj, kumtesa, studime. Ky problem po shihet tani në dritë të re duke vështruar raportin midis …

Arritjet letrare të Kadaresë si shkrimtar qëndrojnë më shumë tek proza, tregimi e novela dhe veçanërisht tek romani. Siç vlerëson një prej studiuesve të hershëm të tij, Kadare i dha një fytyrë moderne prozës shqipe, në të gjithë përbërësit e vet. Ai flaku prej saj rutinën dhe mjetet e harxhuara, the…

Studimet mbi letërsinë janë pjesë e rëndësishme e veprimtarisë shkencore të botuar në revistën “Studime filologjike”. Të përfaqësuara me vetëm një artikull në dy vitet e para (1964, 1965), gradualisht është shtuar pesha e pranisë, rolit e cilësisë së studimeve letrare, të cilat mund të themi se janë…

Emri i Petro Markos ka qenë gjatë dhe shpesh pjesë e procesit tim të leximit, qysh kur, pavetëdijshëm, merrja një lloj kënaqësie të veçantë prej teksteve të tij. Që prej endjes nistore në rrëfimet e këtij shkrimtari e deri më sot, ky proces, përligjshëm, ka ndryshuar dhe më ka ndryshuar. Duke lexuar…

Kur lexon “Intervistë me vetveten” dhe njeh, të rrëfyer nga vetë shkrimtari, rrugëtimin e jetës së tij, dhe pastaj, më tej, disa nga romanet e tij, të lind një perceptim i çuditshëm; a thua shkrimtari e jeton jetën sikur të ishte heroi i një romani dhe, nga ana tjetër, i shkruan romanet sikur të ish…

Shkrimtarët janë ata që mund ta zbulojnë thellësisht pasurinë e një gjuhe a një dialekti. Në këtë drejtim, Gjergj Fishta është një shembull i tillë. Si një ndër njohësit e mirë dhe lëvruesit e zellshëm të fjalës shqipe, ai zbuloi mjete e mundësi të shumta shprehjeje në truallin e pasur të shqipes. K…