Termi trako-dak diellina, i cili i referohet emërtimit shqip “madërgonë, madërgonë e zezë (Hyoscyamus niger) dhe përmendet nga farmacisti grek Pedanius Dioskorides në listë ne tij të bimëve mjekësore, jo vetëm shfaq një lidhje të qartë etimologjike me fjalën shqipe diell, por shërben edhe si dëshmi …

Urtësinë, squetësinë dhe dijen e vet në përgjithësi, populli ynë e ka shprehë në forma e mënyra të ndryshme në çdo fushë të jetës dhe të veprimtarisë së gjallë dhe të larmishme, pasqyrue këto me një gjuhë e ligjeratë të zhdërvjelltë. Në këtë mënyrë, mendimi dhe forma e shprehjes së tij, kurdoherë ka…

Studime rreth shqipes së vjetër (shek. XV-XVIII), përmbledhje studimore me kontribute të përzgjedhura të koleges Anila Omari përbën një prej botimeve më të fundit reflektuese të veprimtarisë shkencore të saj. Në lëndën e kësaj përmbledhjeje tërheq vëmendjen një konfigurim i arsyetuar trajtesash, që …

Pas suksesit të madh në dhjetra vende dhe gjuhë të botës, botimi në shqip i librit të Papa Gjon Palit II "Të kapërcehet pragu ishpresës” ka qenë i pritur me shumë interesim. Ka disa arsye të veçanta për interesin e gjallë që do të zgjojë tek lexuesi shqiptar ky mesazh madhor i Atit të Shenjtë, i sht…

Artikulli synon paraqitjen sa më të plotë të veçantive të receptimit të veprës së Emil Zolait në mjedisin leximor/studimor shqiptar përgjatë shekullit XX, sidomos në vitet 1945-1990, periudhë kur u përkthyen në gjuhën shqipe disa prej romaneve e novelave të tij. Interpretimet në lidhje me vlerat e p…

Më datën 15 maj 2023, në sallën “Europa” të Fakultetit të Gjuhëve të Huaja të Universitetit të Tiranës u zhvillua konferenca shkencore “Poliedriku Ernest Koliqi në 120-vjetorin e lindjes”, e organizuar nga Qendra e Studimeve dhe e Publikimeve për arbëreshët dhe Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë …

Pikëpamjet tona për disa aspekte të historisë së formimit të gjuhës së sotme letrare ose më mirë standarte dhe për politikëngjuhësore të ndjekur në Shqipëri në periudhën e pasluftës i kemi shprehur gjerësisht përmes disa artikujve, intervistave dhe replikave të botuara në revista e botime shkencore,…

Në mesin e kodikëve që ndodhen në AQSH është edhe një fletore nga Elbasani me shkrime në gjuhën greke, në mesin e të cilave janë edhe disa faqe në shqip me alfabetin e Todhrit. Përmbajtja e shkrimit është një katekizëm i botuar nga Adamantios Korais (1748–1833) përkthyer në shqip nga një autor i pan…

Repertori i këngës qytetare shkodrane është shumë i pasur dhe i larmishëm. E lindur në një ambient e në rrethana të caktuara historike, kjo këngë ka fituar tipare të përcaktuara mirë si gjuhë muzikore. Ashtu si filigramat, meloditë e bukura shkodrane janë punuar me mjeshtri, janë lëmuar në rrjedhen …

Luigj Gurakuqi është një nga personalitetet më të shquara të lëvizjes sonë patriotike e demokratike, arsimore e kulturore në fundine Rilindjes Kombëtare dhe të fillimeve të Pavarësisë. Një figurë poliedrike e madhore, Luigj Gurakuqi ishte politikan e diplomat, shtetar i shquar, gjuhëtar, poet e proz…

Në një hark kohor prej tre vilesh, prof. dr. Kolec Topalli, përveç një numri artikujsh në shqipe dhe në gjuhë të huaj, ka botuar tri vepra shkencore (Theksi në gjuhën shqipe, Tiranë 1995; Për historinë e hundorësisë së zanoreve në gjuhën shqipe, Tiranë 1996 dhe Zhvillimi historik i diftongjeve të sh…

Në historinë e Shqipërisë Luigj Gurakuqi ka hyrë si një figurë shumëplanëshe: si politikan dhe diplomat; gjuhëtar, poet, prozator,estet, kritik letrar dhe përkthyes; pedagog e tekstolog; ministër arsimi në Qeverinë e parë Shqiptare, drejtor i Normales sëElbasanit. Në fushën e arsimit shqiptar ai ka …