Përkujtimi i një jubileu si ky për 50-vjetorin e revistës “Studime filologjike” natyrisht do të ketë edhe frymë festive, por krahas kësaj do të shpërfaqë vlerat e ndihmesat që ka sjellë ky organ shkencor qendror në kaq vite, si laborator kryesor i përpunimit të mendimit shkencor shqiptar, nga fusha…

Në vitin 1955, në Institutin e Historisë dhe të Gjuhësisë, u krijua, siç dihet, Kartoteka e leksikut të shqipes, që është arkivi më i madh dhe i vetëm kombëtar i gjuhës shqipe dhe i fjalës shqipe. Pasurimi i saj i vijueshëm ka qenë një nga detyrat kryesore të Sektorit të leksikologjisë dhe të leksik…

Dëshira ime për t’u marrë me gjuhën shqipe ka lindur menjëherë sa mbarova fakultetin e gjuhë-letërsisë, pikërisht në atë vit kur revista “Studime filologjike” hodhi hapin e saj të parë. E sa më shumë ndizej tek unë pasioni për gjuhën, aq më e domosdoshme bëhej kjo revistë duke qenë më e afërta dhe m…

Studimet sintaksore, pjesë përbërëse e procesit të zhvillimit të shkencave albanologjike, përbëjnë sot një pjesë të rëndësishme të sukseseve të arritura në studimin e vlerave gjuhësore të popullit tonë gjatë këtyre 50 viteve të fundit (1964 – 2014). Sot fusha e studimit të sintaksës është ngritur në…

“Studime filologjike” si vijuese e revistave pararendëse “Buletin i Universitetit Shtetëror të Tiranës - Seria e shkencave shoqërore” (1957–1963) dhe “Buletin i Institutit të Shkencave” (1948–1957), është revista qendrore filologjike në Shqipëri. Ajo ka luajtur një rol të veçantë në zhvillimin të gj…

Fillimet e filologjisë shqipe të tekstit shenjohen në dekadat e para të shekullit XX. Imzot Paolo Schirò, me një transkriptim të plotë të Mesharit të Gjon Buzukut, që pritet të botohet së shpejti; mund të konsiderohet themeluesi i filologjisë moderne shqiptare. Àt Justin Rrota, me Monumenti mâ i vje…

Richard Rorty wrote on many occasions that called the linguistic turn was an attempt to keep philosophy an armchair discipline. “The idea - he said - was to mark off a space for a priori knowledge into which neither sociology nor history nor art nor natural science could intrude”. Linguistic analysi…

Gjuha shqipe po përballet sot në shkallë të gjerë me gjuhët e vendeve të zhvilluara me të cilat ka kontakte kulturore e njerëzore, duke u vënë nën trysninë e fortë të këtyre gjuhëve. Kjo trysni është shumë e dukshme në fushën e leksikut, por ajo nuk mungon edhe në rrafshet e tjera: në fonetikë, në s…

Shtypi shqiptar i viteve ’30 të shekullit të kaluar ishte mjaft aktiv, pasi në këtë periudhë qarkulluan shumë revista dhe gazeta, brenda dhe jashtë vendit, si në Tiranë, Shkodër, Korçë, Elbasan, Vlorë, Gjirokastër, Kosovë, Itali, Serbi, Francë, SHBA etj., që trajtonin në faqet e tyre, përveç çështje…

Tregimtaria mund të konsiderohet si një pjesë aspak e anashkalueshme e krijimtarisë së Petro Markos, që, ndonëse nuk është trajtuar sa duhet, meriton vëmendje. Përgjithësisht studiohen e diskutohen romanet e tij. Ai konsiderohet vetëm si romancier, ndonjëherë dhe si publicist, ndërkohë që me tregime…

Sintaksa e gjuhës shqipe, Fraza e përbërë, Arbëria, 2013 e M. Totonit është vepra më e fundit ndër botimet nga fusha e sintaksës së gjuhës shqipe. Kjo vepër, e një rëndësie të veçantë për gjuhësinë tonë, është sintezë e punës shumëvjeçare e njërit prej studiuesve më të spikatur në fushën e sintaksës…

Për Petro Markon është shkruar dhe do të shkruhet përsëri. Mbi veprën e tij janë bërë studime e të tjera do të bëhen, të pjesshme a tërësore qofshin ato. Dhe për të gjithmonë do të ketë diçka të re për të thënë apo diçka të thënë ndryshe. Ky proces nuk do të ketë kufij hapësinorë apo kohorë. Dhe kjo…