Gjuha shqipe, siç dihet tashmë që prej shumë kohësh, është formuar si gjuhë e veçantë e familjes indoeuropiane në një mjedis gjeografik, historik e kulturor ku kanë vepruar, që nga lashtësia deri në kohët moderne, prirje, ndikime e modele kulturore e gjuhësore gjuhësh e kulturash të ndryshme. Nga kë…

Selman Riza, në pjesët e botuara të veprës së tij njihet si: albanist në kuptimin e mirëfilltë të fjalës; filolog i specializuar për tekstet e vjetra shqipe dhe gjuhën e tyre, ashtu si për zhvillimin e gjuhës së shkruar në tërësi; një nga morfologët më të shquar shqiptarë në tërë historinë e kësaj …

Vepra e Gjon Buzukut zë një vend të rëndësishëm në veprimtarinë studimore të Selman Rizës. I ndërgjegjshëm se ajo përbën një burim të rëndësishëm të dhënash për historishkrimin e gjuhës shqipe, Riza e studion atë nga shumë pikëpamje: në drejtim të grafisë së shkronjave të përdorura dhe vlerës fonik…

Para pak kohësh, u nda nga jeta njëri prej gjuhëtarëve të shquar shqiptarë të pas Luftës së Dytë Botërore, dialektologu dhe sintaksologu vrojtimprehtë, miku dhe kolegu ynë i paharrueshëm, fjalëpak dhe bukëshumë, Menella Marko Totoni. Lindi në Përmet më 25 mars 1935 dhe vdiq në Aurora të Ontarios në …

Foljet pavetore janë vlerësuar nga ndonjë gjuhëtar i huaj si “l’enfant pauvre” i gramatikës. Arsyeja është se, ndryshe nga grupet e tjera foljore, ato përfaqësojnë një kategori fjalësh të vogël nga pikëpamja sasiore, që ndonjëherë nëpër gramatika ose nuk përmenden fare ose për to flitet shumë pak. K…

Terminologjia e fushës të së drejtës në gjuhën shqipe, sikurse edhe në çdo gjuhë tjetër, përbën një nënsistem (entitet) leksikor të identifikuar dhe të diferencuar ndërmjet terminologjive të tjera në përputhje me sistemin konceptor të degës përkatëse të dijes. Në nivelin e sotëm të funksionimit të s…

Terminologjia e agronomisë përbën një shtresë leksikore, të formuar mbi bazën e lidhjeve sistemore ndërmjet termave, të cilët ndahen në katër nënshtresa: termat qendrorë, termat rrethqendrorë, termat anësorë dhe togfjalëshat e zgjeruar terminologjikë. Kjo ndihmon për zbatimin e metodave kompjuterik…

Sintagmat parafjalore mund të funksionojnë edhe si rrethanorë, edhe si kundrina në strukturën e një fjalie. Ka një numër rastesh që nuk është e lehtë të përcaktohet nëse marrëdhënia që folja ndërton me këto sintagma parafjalore është objektore apo rrethanore. R. Përnaska vendos kriterin e të qenit …

Në Gramatikën e gjuhës shqipe, I (GGjSh), si në botimin e parë të saj të vitit 1995 ashtu edhe në ribotimin e vitit 2002, folja dua, ndryshe nga trajta e saj pësore duhet, nuk përfshihet në grupin e foljeve me vlerë modale të gjuhës shqipe. Ky qëndrim të ngatërron pak kur sheh që autori i kreut për…

Sintaksa ka qenë për shumë kohë thjeshtra e shkencës së gramatikës, një disiplinë gjuhësore që vetëm këtë gjysmëshekullin e fundit ka arritur të vihet në qendër të vëmendjes dhe madje ta eklipsojë morfologjinë. Arsyeja e prapambetjes së studimeve sintaksore lidhet me atë që, ndryshe nga morfologjia…