Një traditë solide studimesh e gjurmimesh të orientuara nga historia e letërsisë së shkruar shqipe ka pasur prej kohësh në vëmendje të saj shkrimet e vjetra shqipe, të renditura ndër dëshmitë më të rëndësishme të një periudhe që përveç se përforcon interesat studimore mbi një vend mjaft interesant n…

Doktrina e kërshtenë e përpiluar nga Gjon Nikollë Kazazi (1743) i përket një konteksti më vete sa i takon periudhës në të cilën sheh dritën e shtypit, gjithashtu dhe destinacionit dhe përmasave modeste të vëllimit të saj. Bëhet fjalë për një nga ndërmarrjet më të rëndësishme që synojnë të përafrojnë…

Një vepër që përmbledh në vetvete një kompleks modelesh librore me një lidhje tematike mes tyre të orientuar si nga koha në të cilën u përpilua, si nga modelet tekstore analoge të një tradite shkrimore që rreh të pasqyrojë shkrimet e shenjta në pikëpamje të zbatimit kateketik dhe të përditshmërisë s…

Varianti doktrinar i gatitur nga G. Guagliata S.I., botuar në Romë në vitin 1845, përbën një tekst kryesisht dygjuhësh që merr përsipër shtjellimin e disa elementeve të rëndësishme që trajtohen në variante të ngjashme që kanë në themel të tyre Doktrinën e kërshtenë të Bellarminos. Sa i përket ndërti…

Injac Zamputi spikat në studimet tona si një kërkues këmbëngulës që nuk bëri dallim mes disiplinave që i shërbejnë sistemimit dhe kontekstualizimit të ngjarjeve historike më të rëndësishme të mesjetës së vonë shqiptare dhe periudhave që e pasojnë atë. Gjurmues serioz i një dokumentacioni që dëshmon…

Botimet filologjiko-kritike mbi veprat themelore të letërsisë së vjetër shqipe të realizuara vitet e fundit kanë pasuruar një kontekst të rëndësishëm të studimit të historisë së kësaj letërsie. Realizimi i njëpasnjëshëm i tyre dhe mbi kritere të mirëfillta të metodave të fundit kërkimore plotësoi në…

Vepra e botuar së fundmi, me autor studiuesin e mirënjohur Matteo Mandalà, ka në qendër të vëmendjes një problematikë që lidhet kryesisht me një disiplinë studimore mjaft të rëndësishme në lëmë të albanologjisë, me filologjinë e tekstit dhe me traditën e studimeve që lidhen me të. Bëhet fjalë për nj…

Në tetëdhjetë vjet nga botimi në gjuhën frënge i Recherches sur les anciens textes albanais me autor filologun frëng Mario Roques studimet mbi tekstet e vjetra shqipe vijojnë ta kenë këtë vepër si burim të rëndësishëm referimi.

Vepra e Gjon Buzukut zë një vend të rëndësishëm në veprimtarinë studimore të Selman Rizës. I ndërgjegjshëm se ajo përbën një burim të rëndësishëm të dhënash për historishkrimin e gjuhës shqipe, Riza e studion atë nga shumë pikëpamje: në drejtim të grafisë së shkronjave të përdorura dhe vlerës fonik…

Monografia Nyjat e shqipes e Kolec Topallit pason një sërë botimesh të tjera serioze të autorit mbi probleme të rëndësishme të historisë së gjuhës shqipe si theksi i shqipes, çështje të zhvillimit historik të zanoreve, diftongjeve, bashkëtingëlloreve (sonante, mbylltore, fërkimore) etj. Në monografi…

Meshari, ky ekzemplar i rrallë që dëshmon për fillimet e historishkrimit në gjuhë shqipe dhe i zbuluar për herë të parë shumë kohë pasi u shkrua dhe u botua (pas gjase nga një meshtar i ritit katolik me emrin Gjon Bdek Buzuku), u bë objekt studimi për vite të tëra nga studiues shqiptarë dhe të huaj,…