Objektet fetare formojnë një grup të veçantë të produkteve arkitektonikë dhe kërkojnë një kujdes të lartë për të ofruar performancë të lartë gjatë aktiviteteve respektive. Një nga kërkesat kryesore të objekteve fetare islame është përqendrimi, i cili më se i nevojshëm gjatë lutjeve. Në qoftë se përq…

Përgjatë gjysmës perëndimore të Gadishullit të Ballkanit, në Bosnjë, Serbi, Mal të zi dhe Shqipëri, janë gjetur mbetje të një race shumë të lashtë në shpella prehistorike. Kjo bashkësi primitive punonte bronzin me mjeshtëri, dhe ishin ndër të parët në Europë që filluan të përdorin hekurin. Origjina …

Pesëmbëdhjetë fshatrat e bashkësive blegtorale të krahinës së Kalasë Dodës shtrihen ne zonën veri-lindore te Shqipërisë, në veriperendim te masivit malore te Korabit. Kalaja e Dodës, me pozicionin e saj gjeostrategjik shumë të rëndësishëm nga ku sigurohet lidhja më e shkurtuar dhe më e lehtë midis U…

Qëllimi i këtij studimi ishte njohja e pozitës gjeografike të Maqedonisë, si dhe përhapja e Islamit dhe institucioneve arsimore islame në këto treva. Pasi libri i Evlija Çelebiut “Sijahatname” konsiderohet si burimi më i saktë dhe më i rëndësishëm i cili përfshin informacione të rëndësishme rreth je…

Shqipëria dhe mbarë hapsira shqiptare kanë një trashëgimi të pasur të besimit dhe institucioneve islame. Këto institucione janë dëshmuar për ndikim të fuqishëm në tërë jetën sociale, kulturore të shqipëtarëve musliman, duke vazhduar në harmoni me qytetarët e besimeve të tjerë. E theksoj këtë edhe ng…

Monumentet historike janë rrënjët që lidhin të tashmen me të shkuarën dhe të shkuarën me të ardhmen. Kjo mishërohet më së miri në thënien se “nuk ka të ardhme për ata që nuk kanë të kaluar”, prandaj popujt e përparuar të kaluarën nuk e shohin si një kryevepër antike që ruhet në qoshet e shtëpisë apo…

Ndërtimi i xhamive në Shqipëri nisi të shoqërohej edhe me ngritjen e shkollave fillore (mejtepeve), ose të shkollave të mesme (medreseve), ku besimtarët myslimanë arsimoheshin. Shpjegimi i mësimeve bëhej në gjuhën shqipe. Pranë këtyre medreseve u ngritën edhe biblioteka, të cilat me kohën u bënë të …

Në arkivin e familjes Kopliku të Shkodrës gjendet një dokument me vlera për historinë sociale të fillimit të shekullit XVIII. Ditari është mbajtur në osmanishten e kohës me ndonjë dua në arabisht, sidomos kur shënon lindjen e një fëmije, martesën e një djali apo vajze apo vdekjen e ndonjë personalit…

Berati është një qytet i vogël turk i vendosur në hyrje të qafemalit Apsus. Për të arritur në Berat nga porti më i afërt, Vlora, duhenpesëmbëdhjetë orë kalërim; rruga pothuajse nuk ekziston fare. Qyteti është i besimit mysliman; nga larg dallohen minaretë, të cilat zgjaten mbi shtëpitë e bardha dhe …

Ky punim objekt studimi ka trajtimin e dokumentimeve të shkollave fillore publike (mektebeve) në trevën e Krajës (fundi i shek. XIX dhe fillimi i shek. XX) duke iu referuar dokumenteve të Arkivit Osman të Shtetit - Stamboll (BOA) të cilin kemi arritur ta hulumtojmë. Këto dosje na japin të dhëna për …

Shkodra është një ndër pikat më kryesore strategjike në Ballkan. Në shekujt XI-XIII Shkodra (Scutari) ishte zonë e dominuar midis Bizantit dhe principatës serbe të Zetës. Në vitet 1360-1393 ajo u bë qendra e Principatës së Balshajve. Në vitin 1396, Gjergj Strazimir Balsha ua dorëzoi qytetin venecian…

Shekulli XVI konsiderohet si periudhë lulëzimi për botën islame. Si e tillë ajo solli me vete shumë ndryshime në kulturë, ar- kitekturë dhe religjion. Me sundimin osman, duke filluar nga Lindja e deri në Ballkan, ashtu si në shumë vende, shumë prej familjeve fisnike shqiptare u konvertuan në mysi- m…