Për veprën letrare dhe aktivitetin politik të A. Zako Çajupit, që kur ishte gjallë janë botuar shënime dhe artikuj, por figura e tij, si patriot e demokrat i shquar dhe si një ndër shkrimtarët kryesorë të Rilindjes kombëtai'e, u bë e njohur plotë- sisht dhe drejt vetëm pas çlirimit, kur trashëgimi k…

Është tashmë një fakt i njohur që në gjuhën e sotme shqipe, për té shprehur kuptimin e kohës së ardhme, përdoren kryesisht1 dy tipa formasti analitike, që ndërtohen me anë të pjesëzës foljore -«do» dhe me anë të foljes «kam». Në tipin e parë pjesëza «do» ndiqet nga e tashmja e lidhores, të pajisur o…

Ndryshimet e mëdha social-ekonomike e ideo-kultürale të këtyre njëzetepesë vjetve të fundit në vendin tonë, që kanë ardhur si rezultat i fitores së revolucionit popullor dhe i thellimit të mëtejshëm të revolucionit ideologjik e kultural, k anë përmbysur e po përmbysin dita-ditës edhe mjaft norma, z…

Problemi i rolit që luajti Lufta nacionalçlirimtare në zhvilli- min e letërsisë shqiptare pothuajse nuk është studjuar. Për rëndësinë e kësaj ngjarje historike në jetën e letërsisë është folur kalimthi në arti- kuj përkujtimorë ose në referate, kushtuar zhvillimit të letërsisë së sotme. 1 Sqarimi i …

Formimi e ndërtimi i sistemit të tingujve dhe shkallët e ndryshme të ndërrimit fonetik, bashkë me strukturën morfologjike dhe me elementet kryesore të fjalorit, i kanë caktuar gjuhës shqipe që me periodën e saj prehistorike si dhe në rrjedhë të zhvillimit historik karakterin e saj të ve- çantë dhe i…

Problemet që lidhen me emërtimet e njerëzve sipas profesionit1, si çështje të leksikut dhe të f jalëformimit. gier më sot nuk janë bërë objekt i veçantë studimi në punimet tona gjuhësore. Fjalorët e ndryshëm dy- gjuhësh, të botuar para dhe pas çlirimit, i kanë pasqyruar emërtimet e njerëzve sipas pr…

Marrëdhënjet e poezisë së Serembes me folklorin, marrëdhënje që shtrihen pothuajse gjatë tërë zhvillimit të kësaj poezie, përbëjnë një Problem interesant, i dii deri më sot nuk është bërë objekt i një punimi të veçantë. Një meritë e padyshimtë e shkencës sonë të re letrare është vënja në dukje e ndi…

Gjuha jonë e shkrimit ka hyrë në shekullin e pestë të jetës së sa] të dokumentuar. Në qoftë se këtë procès të pandërprerë zhvillimi do ta vështronim si «histori të gjuhës letrare shqipe», atëhere atë do ta ndanim në dy periudha të mëdha — në periudhën parakombëtare dhe në atë ko- mbëtare. E para për…

Terminologjia tekniko-shkencore ka ecur shumë përpara gjatë kë- tyre 25 vjetve. Zhvillimi i pandërprerë i shkencës dhe i teknikës në vjpndin tonë, pra faktorë që është bërë zakon t'i quajnë jashtëgjuhësorë, e kanë pasuruar gjuhën tonë me fjalë-terma të sferave më të ndryshme të veprimtarisë. Një pje…

Zgjerimi i funksioneve shoqërore të shqipes, sidomos të shqipes së shkruar. dhe lulëzimi i letërsisë artistike në gjysmën e dytë të shekullit XIX shtruan një varg çështjesh të lidhura me gjuhën letrare kombëtare, ndërmjet tyre edhe çështjet e stilistikës, të cilat dalin në sipërfaqe dhe tërheqin vë…

Njëzetepesë vjetët e fundit mund të quhen me të drejtë etapa e afirmimit të shkencës sonë letrare si shkencë në kuptimin e plotë të fjalës, etapa e zhvillimit të vrullshëm të saj mbi një bazë krejt të re, mbi bazën e metodologjisë marksiste. Shkenca jonë e re letrare ka meritën që, duke kapërcyer ko…

Në fazën e tanishme të studimit të strukturës sintaksore të shqi- pes letrare kombëtare, shtruarja dhe hulumtimi i çështjes së procese- ve të zhvillimit të një njësie të tillë semantiko-strukturore si periu- dha brenda 25 vjetve të pasçlirimit ngre që në fillim disa problème teorie dhe melode fort t…