Në fushën Gjuhët dhe komunikimi, gjuha shqipe dhe letërsia trajtohen së bashku dhe janë përfshirë në një tekst të vetëm shkollor. Ky integrim sjell përfitime dhe sfida në procesin e mësimit të gramatikës në shkollat e mesme të ulëta në Kosovë. Qëllimi i hulumtimit ishte të shqyrtojë mënyrën se si më…

Në fushën e fonetikës dhe të gramatikës së shqipes së sotme gjatë kë- tyre 25 v jet ve, si dhe në fushat e tjera të gjuhësisë, janë arritur rezultate të rëndësishme, të cilat janë përcaktuar nga kushtet e re ja që u krijuan pas fitores së revolucionit popullor në vendin tonë. Menjëherë pas fitores s…

Historia e terminologjisë shqipe është e lidhur në mënyrë të pashkëputur me të gjithë historinë e zhvillimit të gjuhës sonë, si gjuhë e shkruar dhe si gjuhë kulture. Prandaj edhe historikun e kësaj fushe të shqipes mund ta ndjekim që në hapat e para që ka bërë gjuha jonë si gjuhë e shkruar. Kështu…

Në gramatikat e gjuhës shqipe, ashtu si edhe në gramatikat e atyre gjuhëve që janë të pajisura me nyje shquese, lakimi i emrit vështrohet në dy aspekte, që është bërë zakon të quhen trajta e pashquar dhe trajta e shquar e emrit. Por për kategori gramatikore të shquarësisë e të pashquarë- sisë në për…

Pjesëzat. si një lloj i veçantë i fjalëve shërbyese, në gjuhësinë botë- rore, kanë filluar të dallohen vonë. Më parë ato janë trajtuar në gramati-kat ruse; së këtejmi ato zunë vend gjithnjë më shumë edhe në gramati- kat e gjuhëve të tjera. Edhe tek ne për pjesëzat ka filluar të flitet tani vonë. Tra…

Ndër marrëdhënjet e ndryshme midis sendeve dhe fenomeneve të realitetit objektiv marrëdhënjet kusht-pasojë kanë shtrirje të gjërë, sepse çdo send ose fenomen mund të jetë kusht për lindjen e një sendi a fenomeni tjetër ose pasojë e një kushti të caktuar. Shtrirja e gjërë e marrë- dhënjeve kusht-paso…

Në studimin e gjuhës, të jetës dhe të kulturës materiale e shpirtërore të ilirêve një rëndësi të veçantë ka edhe onomastika e tyre. Kërkimet në këtë fushë dhe në lëmin gjuhësor e historik pë rgjithësisht i kanë çuar kohët e fundit disa autorë në përfundime të reja rreth prejardhjes dhe shtrirjes ter…

Për emrat që përdoren vetëm ose kryesisht në numrin shumës, të cilët në literaturën gjuhësore quhen me termin pluralia tantum, tek ne nuk është bërë ndonjë studim i veçantë. Numri relativisht i madh i emrave që s’kanë njëjës dhe karakteri produktiv i disa grupeve të tyre na shtyjnë që t’i bëjmë ob…

Ky artikull i gjuhëtarit rumun Gr. Brënkush përbën një përpjekje të re për të ndriçuar një problem kaq të ndërlikuar. siç është problemi i shpjegimit të lidhjeve gjuhësore shqiptaro-rumune në përgjithësi dhe i elementëve të përbashkëta leksikore në veçanti. Siç e sqaron vetë me anë të një shënimi, a…

Mbiemrat, krahas karakteristikave të tjera morfologjike, kanë edhe aftësinë për t’u shkallëzuar. Me të drejtë, V. Jungu e quan këtë «ndryshimi më specifik që pëson mbiemri dhe përmes të cilit ai dallohet ngaemri». Nga ana tjetër, duhet theksuar se këtë aftësi nuk e kanë që të gjithë mbiemrat e një g…

Nga pikëpamja semantiko-strukturore mbiemrat e formuar me prapa- shtesën -shëm nuk janë studjuar në mënyrë të veçantë. Megjithatë këta mbiemra nuk kanë mbetur pa u trajtuar fare. Gjuhëtarët në vezhgimet për pjesët e ndryshme të ligjëratës i kanë parë këto formime kryesisht nga ana strukturore, duke …