Konstantin1 Nelkoja ose Konstantin Kristoforidhi, siç njihet tani nga Shqipëria e bota, është ndoshta figura qëndrore e Rilindjes sonë, rreth së cilit u grumbulluan e punuan së bashku për të nxjerrë në dritë kombin tonë, që Perandoria Osmane e zhyti në errësirën e mesjetës e të prapambetjes, në…

Leximi i mirëfilltë i veprave të letërsisë së vjetër shqipe dhe më tej trajtimet që bëjnë të mundur thellimin e mjaft pistave të hulumtimit si brendësimi përmbajtjesor i tyre, gjurmimi me themel i disa nënsistemeve kryesisht gjuhësore që evidentohen në tekstet përkatëse, shpjegimet e mundshme të sis…

Dialektet dhe të folmet a ligjërimet vendore të shqipes, sidomos për sa lidhet me pasurinë leksikore dhe frazeologjike, natyrisht edhe të trajtave e ndërrimeve fonetike dhe të tipareve morfosintaksore të tyre në përgjithësi, bashkë me emrat e vendeve dhe të njerëzve, kanë qenë dhe vijojnë të jenë fu…

Në datën 24 maj të vitit 2018 u nda nga jeta pas një sëmundjeje të rëndë profesor Kolec Topalli, anëtar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, anëtar i jashtëm i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës, “Mësues i Popullit”, studiues i shquar i gjuhës shqipe dhe i historisë së saj. Profesor Kol…

Kur në vitin 1952 diskutohej në Institutin e Gjuhësisë për çështjen e gjuhës së përbashkët letrare shqipe, një problem i rëndësishëm që u ngrit ishte mosnjohja e dialekteve të shqipes. “Si do të vëmë njërin apo tjetrin kryedialekt në bazë të gjuhës sonë letrare kur nuk njohim mirë as njërin e as tje…

Para 60 vjetësh, Kol Paparisto, Aleksandër Xhuvani, Gjovalin Lika, Kahreman Ylli, Aleks Buda, Mahir Domi, Shefqet Musaraj, Dhimitër Shuteriqi, Sotir Kuneshka, dhe Sali Mborja, në kronikën për largimin nga jeta të Kostaq Cipos, të anëtarit të Institutit të Shkencave të Shqipërisë, shkruanin se ai “në…

Njëzetepesë vjetët e fundit mund të quhen me të drejtë etapa e afirmimit të shkencës sonë letrare si shkencë në kuptimin e plotë të fjalës, etapa e zhvillimit të vrullshëm të saj mbi një bazë krejt të re, mbi bazën e metodologjisë marksiste. Shkenca jonë e re letrare ka meritën që, duke kapërcyer ko…

Një nga problemet më të vështira të historisë së gjuhës rumune, që ka preokupuar shumë dijetarë, rumunë dhe të huaj, për më se një shekull, është kontributi i substratit autokton, trako-dak, në formimin e gjuhës rumune. Mosnjohja thuajse tërësore e gjuhës trake, me përjashtim të disa mbeturinave të …

Vjete më pare kam pasur rast të vë në dukje që perioda e parë e studimeve gjuhësore të shqipes, e cila karakterizohet me emrat Miklosich. Schuchardt e Gustav Meyer, u nis më fort nga shqyrtimi i huazimeve dhe andej mori edhe drejtimin që ndoqi. Me gjith'atë Schuchardti ka qenë ai që përpara dy breza…

Një studim mbi gjuhën e të gjithë rrethit të Krujës: të qytetit, të Malësisë, të Fushës dhe të Rancisë, do të jepte një pamje të plotë mbi të folmet e këtij rrethi, por ne, meqenëse gjer tnshti kemi bërë kërkime vetëm në tri pika të banuara, po kufizohemi hëpërhë me të folmen e Krujës (qytet), Cudhi…