Artikulli synon paraqitjen sa më të plotë të veçantive të receptimit të veprës së Emil Zolait në mjedisin leximor/studimor shqiptar përgjatë shekullit XX, sidomos në vitet 1945-1990, periudhë kur u përkthyen në gjuhën shqipe disa prej romaneve e novelave të tij. Interpretimet në lidhje me vlerat e p…

Pikëpamjet tona për disa aspekte të historisë së formimit të gjuhës së sotme letrare ose më mirë standarte dhe për politikëngjuhësore të ndjekur në Shqipëri në periudhën e pasluftës i kemi shprehur gjerësisht përmes disa artikujve, intervistave dhe replikave të botuara në revista e botime shkencore,…

Në datën 23 maj 2023 dr. Leonard Dauti, punonjës shkencor i Departamentit të gramatikës dhe të historisë së gjuhës pranë Institutit të Gjuhësisë e të Letërsisë të ASA-s, mbajti ligjëratën “Morfologjia e sistemit rasor në gjuhën shqipe (rikonceptualizim i kundërvënieve sinkronike)”. Kjo ligjëratë vje…

Studimet letrare, thuajse kanë eksploruar në të gjitha drejtimet në panteonin e letrave shqipe, ku më shumë e ku më pak. Ndërkaq, studimet për veprat utopike/distopike mbesin pak të hulumtuara. Në këtë punim, në pjesën e parë, pasqyrohet një tablo e përgjithshme për procesin e studimeve të orientuar…

Para pak kohësh u nda nga jeta prof. dr. Enver Muhametaj. Ai u lind në Vlorë, më 14.09.1943. Studimet e larta për gjuhë shqipe dhe ruse i kreu në Universitetin e Tiranës. Prof. Muhametaj ishte specializuar në fushën e studimit të teorisë së letërsisë e studimit të mendimit letrar dhe estetik shqipta…

Miciis studiuesve të huaj që kanë lënë një emër të shquar në fushën e studimeve shqiptare radhitet tashmë edhe Robert Shwanke, konributet e të cilit, fatkeqësisht, nuk njihen ende sa dhe si duhet në masën e gjërë të studiuesve tanë, veçanërisht të atyre të fushës së historiografisë. Ai vdiq para 4 v…

Gjatë gjurmimeve për të hartimin e një bibliografie të studimeve botanike të kryera nga autorë të huaj në Shqipëri, kam konstatuar se studiuesit austro-hungarezë kanë treguar më shumë interes për Shqipërinë e Veriut. I pari që ka kontribuar në këtë fushë rezulton të jetë Dr.Weis, mjek i marinës aust…

Në Institutin e Studimeve Shqiptare, i cili ma vonë, nen presidencen e At Anton Harapit, u kthye në Instituti Shqiptar përShkenca e Arte, pata punue përkohësisht, në moshë shumë të re, kur shkollat ishin të mbyUuna, gati një vjetë (më.1944), nën drejtimin e Prof. Filip Fishtës, në Biblotekën e pasun…

Katër veprat madhore, të botuara këto dhjetë vitet e fundit ( 'Gramatikë historike e gjuhës shqipe", "Gjuha shqipe dhe historia e saj", "Gjuhësi ballkanike" dhe "Fonologjia historike e gjuhës shqipe"), e radhisin prof.dr. Shaban Demirajn në mos si më të madhin albanolog të fundit të këtij shekulli, …

Prania e toponomisë sllave në tokat shqiptare është bërë objekt i studimeve të ndryshme me karakter historik e gjuhësor.Analiza shkencore e saj shërben për të hetuar e shpjeguar shkaqet e mirëfillta të ekzistencës së këtyre toponimeve si mish i huajnë onomastikën shqiptare. Ky problem shpesh zhvendo…

Marrëdhëniet tregtare ndërmjet Shqipërisë dhe Venecies në shekujt XVII-XVIII janë objekt studimi i historisë ekonomike për faktin se me anë të statistikave kuantitative të tre mallrave kryesorë: dyllit, lëkurëve dhe leshit, mund të përcaktohet fluksi i tregtisë që kalonte nga porti i Durrësit drejt …

Lindi në Vjenë më 24 korrik 1854, me origjinë çeke nga i ati dhe slloven nga e ëma. Në formimin e tij shkencor një rol të veçantë kaluajtur i afermi i tij Jan Sheferiku, hulumtues i burimeve arkivore të Venedikut, nepërmjet të cilit Jireçeku ka patur mundësinë të njihet me shkencëtarë e studiues të …