De Rada është poeti më i madh arbëresh dhe njëri prej klasikëve të letërsisë shqiptare, njëkohësisht publicist e filolog, folklorist e veprimtar, figurë qendrore e Rilindjes sonë kombëtare. Emri i tij është i lidhur me njërën nga periudhat më të vështira, por edhe më të lumnueshme të Italisë e të Sh…

The collapse of totalitarianisms, the integration and transition global are objective phenomena, which changed many political and social doctrines, which relate to democracy and civilization. A review of relations between civilization and polity is most necessary. At the same time this process was c…

Një ditë nga fillimi i viteve ’60 në zyrën tonë (sektori i gramatikës) ra fjala për rolin e dialekteve, për pasurinë gjuhësore të pambledhur të tyre, dhe prof. E. Çabej në bisedë e sipër përmendi një thënie të shkrimtarit zviceran Gottfried Keller (1819–1890): “dialektet janë gurra ku freskohet përh…

Para gati gjashtëdhjetë vjetësh, në korrik të vitit 1956, një studiues i ri i fushës së dialektologjisë, Jorgji Gjinari, me vrullin e një djaloshi që sapo i kishte lënë të njëzetë e pestat dhe me pasionin për dialektologjinë, disiplinë gjuhësore në të cilën ai po hidhte hapat e para si studiues, por…

Kur në vitin 1952 diskutohej në Institutin e Gjuhësisë për çështjen e gjuhës së përbashkët letrare shqipe, një problem i rëndësishëm që u ngrit ishte mosnjohja e dialekteve të shqipes. “Si do të vëmë njërin apo tjetrin kryedialekt në bazë të gjuhës sonë letrare kur nuk njohim mirë as njërin e as tje…

Kërkimet fonetike në fushë të shqipes janë relativisht të reja krahasuar me ato në fushë të morfologjisë dhe të sintaksës. Është e vërtetë se njohuri për sistemin tingullor të gjuhës sonë jepen që në gramatikat e para dhe se këto njohuri vijnë duke u shtuar në gramatika si ajo e I. D. Sheperit apo e…

Jorgji Gjinari (Berat, 1931) është njëri prej përfaqësuesve të veçantë të gjuhësisë shqiptare të gjysmës së dytë të shekullit XX. Duke qenë bartës i një prej fushave më të veçanta të gjuhësisë shqiptare: dialektologjisë, Jorgji Gjinari përfaqëson atë brez studiuesish shqiptarë që lidhej me personali…

Pyetjet dhe përgjigjet lidhur me veprimtarinë dhe ndihmesat e prof. Jorgji Gjinarit mund të ishin të shumta, porse unë, në hapësirat nevojisht të rrudhura të një artikulli, po edhe duke iu përmbajtur karakterit kryesisht jubilar të veprimtarisë kushtuar këtij personaliteti, po ndalem kryesisht në tr…

Më jepet rasti, me këtë punim, të shpreh disa mendime dhe vlerësime për njërën prej figurave të shquara të gjuhësisë shqiptare, siç është kjo e profesor Jorgji Gjinarit, në një datë të veçantë për të e për ne, në 85-vjetorin e lindjes së tij. Ndaj edhe dua të falënderoj organizatorët e konferencës “…

“E folmja, si një variant i gjuhës dialektore dhe si një degëzim më i imët i saj [...] nuk duhet kuptuar si pjesë e dialektit, por si një sistem i plotë më vete, që përfshihet në makrosistemin e dialektit. Në sistemin gjuhësor të së folmes hyjnë veçoritë që e dallojnë atë nga të folmet e tjera të di…

Të vlerësosh studiuesin Jorgji Gjinari si gjuhëtar nuk është e lehtë, sepse veprimtaria e tij kërkimore-shkencore e botuese është e pasur, e larmishme për nga tematika e problematika që trajton dhe, mbi të gjitha, me mjaft kontribute. Nën drejtimin e tij u hodhën bazat e dialektologjisë shqiptare s…

Qëllimi i këtij artikulli është të pasqyrojë gjendjen dhe perspektivën e hulumtimeve mbi variacionin sintaksor në dialektologjinë shqiptare. Sigurisht, diskutimin do ta fillojmë me shqyrtimin e materialit sintaksor në pyetësorin e përdorur për hartimin e Atlasit dialektologjik të gjuhës shqipe (2007…