Ministri i parë i Luftës, Mehmet Pashë Deralla ishte atdhetar i klasës së lartë. Ai ishte një patriot i flaktë, ushtarak i zgjuar që me jetën dhe veprimtarinë e tij shkroi epope lavdie dhe krenarie kombëtare. Gjeneral Deralla ka qenë ideator, organizator, udhëheqës dhe frymëzues i mjaft kuvendeve mb…

Shekulli XIX karakterizohet me ndërgjegjësimin e kombeve të Gadishullit Ilirik për krijimin e shteteve të tyre kombëtare, të cilët, kush më herët e kush më vonë, ia arritën këtij qëllimi, kryesisht përmes kryengritjeve të armatosura dhe luftërave për çlirim kombëtar nga zgjedha e Perandorisë Osmane.…

Në këtë hulumtim trajtohet jeta, vepra, kontributi dhe puna e Mehmet Pashë Derallës në themelimin e ushtrisë shqiptare dhe vendosjen e institucioneve shtetërore, ushtarake, policore në shërbim të atdheut dhe kombit shqiptar. Një djalë nga fshati Gradec, vendbanim rrëzë Sharrit, ndërmjet Tetovës dhe …

Gjilani me rrethinë në Kryengritjen e Përgjithshme Kundërosmane të vitit 1912, përkatësisht bashkëpunimi i krerëve të kësaj treve me Mehmet Pashë Derallën, është trajtuar në kuadër të zhvillimeve kryengritëse e politike në tërë Vilajetin e Kosovës, i cili jo vetëm që ishte qendër e atyre zhvillimeve…

Deri në shpalljen e Pavarësisë dhe krijimit të shtetit të parë të pavarur shqiptar madje deri në prag të viteve Njëzet të shekullit të kaluar, Shqipëria nuk kishte asnjë mundësi që të përgatiste ushtarakë brenda vendit dhe arsyet për këtë ishin të shumta. Së pari sepse ajo nuk kishte ushtri dhe, për…

Studimeve shqiptare, kohë pas kohe, i janë bashkëlidhur vepra dhe punime të cilat hedhin dritë dhe trajtojnë në këndvështrime të ndryshme, rolin dhe kontributin e protagonistëve të ndryshëm në dobi të çështjes kombëtare. Parë në këtë këndvështrim, shumë studiues i janë rikthyer më shumë se njëherë t…

Punimi paraqet përpjekje për një shkrim kërkimor nismëtar për pullat postare të Republikës së Kosovës. Andaj, këtu ofrohen përshkrime, citime ligjesh postare, tonat e të huajat, literaturë për krahasim, si të huajën, ashtu edhe literaturën shqipe, ndonjë teori për pullat postare për krahasim, mjaft …

Në kuadrin e edicionit XIII të Ditëve të Albanologjisë, veprimtari e përvitshme e Akademisë së Studimeve Albanologjike, në bashkëpunim me Institutin Albanologjik të Prishtinës dhe Institutin e Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve në Shkup, u mbajt Konferenca shkencore mbarëkombëtare…

Krijimtaria letrare e poetit kombëtar Ali Podrimja shtrihet përgjatë një periudhe më shumë se gjysmë shekulli. Kjo krijimtari zë fill në kohën kur letërsia shqipe në ish-Jugosllavi, që kishte nisur të publikohej menjëherë pas Luftës së Dytë Botërore (sapo kishte hyrë në dekadën e dytë të saj), krijo…

Ndonëse leksikografia shqipe ka një traditë të gjatë, duke filluar me Fjalorin e Bardhit, shqipes i ka munguar deri vonë fjalori shpjegues, ku do të përfaqësohej pasuria leksikore e saj. Një punë e tillë me përmasa të mëdha kombëtare, u mundësua vetëm më 1954, kur u botua fjalori i parë shpjegues i …

Arkitektura dhe planifikimi urban i një qyteti janë projeksion i shoqërisë, i ndryshimeve politike dhe lëvizjes së pushtetit që ndodhin në të, një premisë që i përshtatet veçanërisht Tiranës. Struktura e saj urbane është formuar nga një proces i vazhdueshëm “tabula rasa”, duke vazhduar edhe më inten…

Teksti i mëposhtëm bazohet në një kumtesë që kam dhënë në Muzeun e Arteve të Bukura të Budapestit në muajin shkurt të vitit 2020, në kuadrin e konferencës ndërkombëtare Artpool40 – Active Archives and Art Networks (“Artpool40 – Arkivat aktivë dhe rrjetet e artit”), organizuar nga Artpool Art Researc…