Të folmet e veçanta ruajnë edhe sot tipare arkaike, të cilat përbëjnë një burim të rëndësishëm të dhënash për historinë e gjuhës shqipe. Në këtë artikull do të paraqesim disa prej këtyre veçorive të ruajtura në të folmen e sotme të qytetit të Gjirokastrës, të cilat i kemi vërejtur edhe në gegërishte…

Duke hulumtuar veprën shkencore të Kostaq Cipos, vëmë re se ai kishte njohuri të thella për gjuhën shqipe, jo vetëm në rrafshin sinkronik bashkëkohor, por edhe për fazat më të vjetra të saj. Një aspekt me rëndësi i punës së tij studimore është edhe studimi i teksteve të vjetra shqipe. Si një gjuhëta…

Sot është i njohur kuptimi i termit “lokucion” si grup fjalësh me lidhje të qëndrueshme, i barazvlershëm me fjalën kuptimisht dhe gramatikisht, por jo i njëjtë me të.1 Duhet mbajtur parasysh se lokucionet, të cilitdo lloji qofshin, nuk janë fjalë, por togje fjalësh ose togfjalësha të qëndrueshëm. Si…

Për profilin e Kostaq Cipos si gramatikan mund të flitet gjerë e gjatë, sepse vepra e tij, ashtu siç janë shprehur më herët edhe S. Riza1 e M. Domi2, ka lënë gjurmë të pashlyeshme në historikun e zhvillimit të gjuhësisë shqiptare, duke bërë që ky autor të zërë një vend të nderuar krahas bashkëkohësv…

Në hapësirën e një shekulli nga Shpallja e Pavarësisë, pas një morie studimesh rreth figurave të rëndësishme që kontribuan në këtë arritje dhe për këtë qëllim jo rrallë kanë përdorur si penën ashtu edhe pushkën, ekzistojnë ende figura të tilla që s’janë ndriçuar plotësisht në tërë përmasat e tyre. K…

Para 60 vjetësh, Kol Paparisto, Aleksandër Xhuvani, Gjovalin Lika, Kahreman Ylli, Aleks Buda, Mahir Domi, Shefqet Musaraj, Dhimitër Shuteriqi, Sotir Kuneshka, dhe Sali Mborja, në kronikën për largimin nga jeta të Kostaq Cipos, të anëtarit të Institutit të Shkencave të Shqipërisë, shkruanin se ai “në…

Në këtë jubile të Kongresit të Drejtshkrimit, në datën 7-8 dhjetor 2012, Instituti Albanologjik i Prishtinës, në bashkëpunim me Shoqatën e Gjuhës Shqipe të Kosovës organizuan konferencën shkencore “Dyzet vjet të shqipes standarde – arritje dhe probleme aktuale”. Punimet e konferencës u mbajtën në mj…

Qendra e Studimeve Albanologjike vuri kohët e fundit në qarkullim veprën Studime për historinë e gjuhës shqipe1 të gjuhëtarit shqiptar David Luka. Ky vëllim prej 552 faqesh i përgatitur nga vetë autori, është përmbledhje e punimeve të tija të botuara gjatë një periudhe më se 40-vjeçare. Një vepër e …

Në letërsinë shqiptare, për shkak të veçanësisë së saj, zhvillimit me vonesa dhe shpërthime, në krahasim me letërsitë e tjera evropiane, gjithashtu edhe rëndësisë së madhe që i jep kjo letërsi mesazhit, është vështirë të flitet për poetika të drejtimeve letrare. Nga ana tjetër vihet re një larmi poe…

Trajtimi i kategorisë së rrethanorit në gramatikat e shqipes është një çështje e rëndësishme sintaksore, e cila nuk ka tërhequr mjaftueshëm vëmendjen e albanologëve shqiptarë. Nëpërmjet një vëzhgimi historiko-kritik, ky studim synon të paraqesë zhvillimin e mendimit gjuhësor për rrethanorin, duke nx…

Vepra e fundit e Prof. Kolec Topallit “Gramatikë historike e gjuhës shqipe” (Tiranë, 2011, 1737 f.) është përfundimi dhe produkti i një pune disavjeçare në fushën e gramatikës historike të shqipes, të pasqyruar në katër monografi të plota për fushat më të rëndësishme të sistemit morfologjik të shqi…