Në tetor të vitit 2018, kur askush nuk e priste dhe kur edhe ne që e dinim se ishte shtruar në spital nga një virus jo shumë i zakonshëm nuk e besonim, u nda nga jeta albanologu Robert Elsie. Robert Elsie lindi në Vankuver të Kanadasë (8 shkurt 1950), ku fillimisht studioi për filologji klasike, ndë…

Gjergj Kastrioti – Skënderbeu është figura historike më frymëzuese për shqiptarët, në periudha të ndryshme historike dhe një rol mjaft të rëndësishëm në këtë aspekt ka luajtur krijimtaria letrare. Krahas pranisë së vazhdueshme të kohës së Skënderbeut, të frymës së epokës së tij në gjithë letërsinë a…

Është fjala për njësi leksikore të ndryshme, por që kanë midis tyre lidhje historike shumë interesante. Në gjendjen e sotme njësitë e grupit mund të shfaqen me zhvillime të ndryshme fonetike, morfologjike e semantike, por analizat tregojnë se kemi të bëjmë me përftime prej një baze të përbashkët. Ës…

Problemi i pasqyrimit të epokës dhe figurës së Skënderbeut në letërsinë arbëreshe është marrë në shqyrtim nga studiues të ndryshëm si Markianoi, Gualtieri, Shuteriqi, Xhaxhiu, gjithashtu edhe nga ne në artikuj, kumtesa, studime. Ky problem po shihet tani në dritë të re duke vështruar raportin midis …

Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, gjatë viteve të fundit, ka mundësuar përgatitjen për botim të korpusit shkencor të akademikut Jani Thomai. Në hapësirat e tij janë përmbledhur artikuj e studime që shpërfaqin jo vetëm përvojën studimore, pjekurinë krijuese1 të një gjuhëtari të zëshëm, por edhe …

Në këtë editio princeps të ciklit të rapsodive “Kënka jushtërore” mbledhur e përpunuar nga F. A. Santori do të hedhim dritë mbi një aspekt pak apo aspak të njohur të një shkrimtari shumë prodhimtar arbëresh të shekullit XIX, kontributi i të cilit pak përmendet e mbahet parasysh: Franqisk Anton Santo…

Manastiri, gjatë gjithë historisë kozmopolitike të epokave, padyshim thekson një konglomerat vlerash të qytetërimit i ndikuar përmes proceseve kulturore të zhvilluara përmes vijave të gjera të historisë prej të cilave shfaqen me krenari monumentet e së kaluarës në vecanti arkitektura e vjetër me she…

Në tekstet shkollore të Perandorisë Osmane vihet re se janë pasqyruar të gjitha etapat e modernizimit dhe ideologjia zyrtare e kohës. Kështu, në periudhën e Tanzimatit (1839-1876) në tekstet dhe programet shkollore i kushtohet rëndësi e madhe identitetit osman të nënshtetasve të perandorisë. Kjo pol…

Artikulli “Profili një shkrimtari” bën fjalë për personalitetin dhe rrugën krijuese të shkrimtarit shqiptar Viron Kona, autor i më se 40 vëllimeve letrare: romane, përmbledhje me tregime, novela e poezi, si dhe i qindra artikujve me karakter studimorë, letrarë, arsimorë e socialë. Autori i artikulli…

Pronësia përbën një nga të drejtat më të vjetra, të lindura bashkë më njerëzimin, e cila konsiston në të drejtën e individit për të gëzuar dhe disponuar lirisht sendet, brenda kufijve të përcaktuar nga ligji civil dhe juridiksioni hyjnor. E drejta e pronësisë së komuniteteve fetare paraqet një ndër …

Gjithçka që erdhi në jetën kulturore dhe fetare shqiptare, veçmas me fillimet e Lëvizjes së Rilindjes Kombëtare, u përgatit me dashuri dhe kujdes nga prijësat, çka siguronte se do të jepte prodhim të mbarë. Kongresi i Alfabetit i vitit 1908 tregoi se diversiteti i panevojshëm gjuhësor, mund të ndale…

Në përpjekjet e vazhdueshme të rilindasve, çështja e mësimit të gjuhës amtare nuk kaloi në asnjë rast në plan të dytë. Për të ishin të interesuar si esnafët dhe tregtarët, ashtu edhe vegjëlia. Në vitin 1901, gazeta e mirënjohur “Drita” e Sofjes shkruante: “Sot në Dibër të Madhe, në të Voglën, Mat, R…