Në kohën kur në fron erdhi sulltan Muradi i Parë (1362), Bizanti nuk ishte në gjendje tu kundërvihej zgjerimeve osmane në Rumeli (hapësira gjeografike e Ballkanit të sotëm). Në favor të vërsuljeve osmane drejtë perëndimit (Ballkanit) ishin edhe raportet e brishta politike mes Bizantit me hungarezët …

Ky studim është pjesë e një projekti individual që po zhvillon dhe boton dora-dorës shkruesi i këtyre radhëve lidhur me ‘Mesharin’ e Gjon Buzukut si libri i parë i botuar shqip që njohim deri sot (Demiraj 2023, 2024, 2025, 2026a – në shtyp, 2026b – në shtyp). Këtu kemi marrë në analizë çështjen e nd…

Revolucioni Xhonturk i vitit 1908 solli një riorientim të politikave osmane ndaj popujve jomyslimanë në Ballkan. Në këtë kontekst, Perandoria Austro-Hungareze intensifikoi ndikimin e saj në vilajetet shqiptare, veçanërisht në qytetin e Shkodrës, përmes mbështetjes së arsimit. Vjena përkrahu si shkol…

Ky punim eksploron historinë e arsimit shqip gjatë periudhës së hershme moderne, duke u fokusuar në sfidat dhe zhvillimet që përcaktuan formimin dhe mbijetesën e shkollave shqipe. Duke analizuar burimet historike, dokumentet bashkëkohore dhe studimet e historianëve, ky punim synon të nxjerrë në pah …

Xhamitë, si ndërtim te kultit musliman, janë faltore me përdorim krahasimisht te gjatë dhe masiv në trojet banuara tradicionalisht nga shqiptarë. Këto faltore i kane fillesat e tyre në keto troje, të lidhura me pushtimin osman, qe nisi ne shek. XV, dhe vazhdoi për gati pesë shekuj. Sipas statistika…

Në këtë punim trajtohet fenomeni i diversitetit si një dukuri shumë interesante, që është pothuajse një veçori unike e bashkëjetesës ndërfetare midis shqiptarëve. Nga ky këndvështrim, janë bërë përpjekje për të shpjeguar më tej disa aspekte të kësaj teme që janë po aq interesante sa edhe komplekse. …

Këtu autori prezanton disa të dhëna shkencore mbi themelimin e qytetit të Tiranës pa lënë mënjanë legjendat e krijuara për të dhe përhapjen e fesë islame. Në përgjithësi, në Tiranë, ata që janë konvertuar në myslimanë kanë qenë më parë katolikë, ndërsa ortodoksët, të cilëve banorët vendas u dhanë di…

Që nga periudha antike dhe në periudhat e mëtejme historike Kosova shtrihet në udhëkryqin e dyndjeve e të ndikimeve që vinin nga Lindja dhe Perëndimi, herë pas here edhe nga Veriu dhe Jugu. Po ashtu, pozita e mirë gjeografike dhe pasuritë e mëdha natyrore të Kosovës mesjetare tërhiqnin vëmendjen e s…

Lëvizjet heretike -Bogomilët kishin rolin e vet të rëndësishëm në histori sidomos gjatë Perandorisë Bizantine dhe asaj Osmane. Bogomilët, kishin një përhapje të gjerë, dhe ishin bërë objekt i rëndësishëm i zhvillimeve historike duke kërcënuar hap pas hapi pushtetin e kishës së atëhershme katolike e …

Një pjesë e madhe e historisë së popullit shqiptar, sidomos porse e asaj pjese që gjallonte e që vazhdon të jetojë edhe sot në hapësirën etnolinguistike të tij në Veriun e Shqipërisë dhe në Kosovë është e pandashme nga historiku i kryqëzatave të kishës së Perëndimit kundër shkizmës ortodokse që kësa…

Partia Komuniste Jugosllave që nga formimi i saj kishte qëndrimin e vet ndaj shoqërive fetare. Gjatë periudhës së aktivitetit legal të PKJ-së, disa klerikë të shoqërive fetare në Kosovë përhapnin dhe propagandonin ide komuniste. Orientimi i tyre prokomunist ndihmoi në përhapjen dhe thellimin e ideve…

Gjendja në Kosovë pati nji zhvillim dramatik me grevën e urisë të sh pallun me 21 fruer 1989 nga 1,300 punëtorë të minières Stari Trg të Trepçës. Kjo grevë urie e bame nga punëtoria, e para e këtij lloji në historinë e Jugosllavisë e ndofta n’atë të punëtorisë europiane, çoi peshë opinionin publik j…