Poezia dygjuhëshe në traditën letrare shqiptare, sidomos ajo shqip-italisht, zhvilluar në rrethana specifike të rrezikut historik të bjerrjes, ka kryer në rrafsh të gjuhës letrare atë funksion të ruajtjes dhe zgjerimit që gjuha e folur pati kryer në vazhdimësi në zonat apo qarqet kulturore kufitare …

Lidhja e myslimanëve të Ballkanit dhe islamit me turqit osmanë është aq e fortë, saqë emrin “turq” për myslimanët e kanë  përdorur jo vetëm jomyslimanët në Ballkan, por edhe myslimanët  vetë, deri vonë, madje me një dozë krenarie. Për shekuj të tërë,  miqtë dhe armiqtë i kanë perceptu…

Rimarrja e motiveve mitike në krijimtarinë letrare bashkëkohore, dhe jo vetëm, është dukuri e njohur dhe e studiuar mjaftueshëm në letërsi. Motive të tilla janë të  pranishme  në shumë prej veprave të Ismail Kadaresë, ose thënë ndryshe, kanë qenë një sofër prej së cilës është ushqyer vazhd…

Brezi i shkrimtarëve të viteve 1960 lindi përmes polemikës. Nuk qe ndonjë polemikë me shtrirje të gjatë ndër vite, si vepra e protagonistëve të saj: nisi dhe u përmbyll thuajse brenda një moti. Me gjithë shkurtësinë e saj, kjo polemikë, një sintezë e së cilës gjendet në numrin e posaçëm të revistës …

Shekulli XVIII nisi me një ngjarje historike-epokale për shqiptarët: pikërisht në vitin 1700, për herë të parë qysh prej fillimeve të Krishterimit, në krye të Selisë së Shenjtë u zgjodh një Papë me origjinë shqiptare: Giovanni Francesco Albani, i njohur gjerësisht si Papa Clemente XI, i cili apostul…

Pjetër Zarishi, një poet i hershmërisë së Rilindjes, po aq sa dhe i përmbylljes së letërsisë humaniste-kishtare të autorëve të Veriut1, së bashku me Ndue Bytyçin e Kosovës dhe Leonardo de Martinon2, pa përjashtuar Engjëll Radojën; poet dhe klerik njëherësh, për një periudhë të gjatë, më se gjysmëshe…

I. Kadare dallohet nga të gjithë shkrimtarët shqiptarë të shekullit të kaluar për prirjen e tij drejt mitologjisë, aq sa vepra e tij mund të lexohet edhe si një vepër mitologjike, ose neomitike. Ky shkrim synon të evidentojë mënyrat sesi shkrimtari operon me korpusin e miteve greke, që mbetet më i p…

“Ura me tri harqe” u botua si pjesë përbërëse e trilogjisë me të njëjtin titull. Dy veprat e tjera ishin: “Pashallëqet e mëdha” dhe “Muzgu i perëndive të stepës” (1978). Sipas vetë shkrimtarit, kjo përzgjedhje për t’i botuar këto tri proza në të njëjtin vëllim, ishte një rastësi që i jepte një karak…

Vepra e Kadaresë, në tërësinë e vet, përbën një nga rastet e rralla në të cilën lidhjet me referencat mitiko – përrallore rrokin gati të gjitha nivelet krijuese. Dhe, megjithatë pesha e rëndesës nuk e tërheq këtë vepër drejt modeleve strukturore dhe ligjërimore arkaike. Përkundrazi, siç është vënë …