Në këto vite të lirisë së mendimit për veprën e Bilal Xhaferit janë botuar një sërë shkrimesh. Krahas njohjes së njëmendtë të një shkrimtari të keqtrajtuar skajshmërisht nga censura e totalitarizmit stalinist, ato kanë qenë edhe ndihmesa të llojeve të ndryshme për ta ndërfutur sa më meritueshëm në …

Mitrush Kuteli është vetëm njëri ndër pseudonimet letrare që përdori Dhimitër Paskoja. Me të ai nënshkroi pjesën më të madhe të krijimeve të tij letrare, të gjitha prozat e tij. Jeta reale dhe jeta letrare e Dhimitër Paskos / Mitrush Kutelit krijojnë një dualitet të atillë, saqë duket se të dyja ent…

Në dy dekadat e fundme për veprën “Dranja” të Martin Camajt është shkruar jo pak. Në konferenca shkencore, në botime akademike e universitare dhe në teza disertacionesh, për këtë vepër janë nyjëtuar e shqiptuar vlerësime themelore, që lehtësojnë rihyrjen e saj në komunikim letrar e estetik me lexu…

Vepra e Kadaresë, në tërësinë e vet, përbën një nga rastet e rralla në të cilën lidhjet me referencat mitiko – përrallore rrokin gati të gjitha nivelet krijuese. Dhe, megjithatë pesha e rëndesës nuk e tërheq këtë vepër drejt modeleve strukturore dhe ligjërimore arkaike. Përkundrazi, siç është vënë …

Reklamat shqiptare janë relativisht të hershme. Ato datojnë (nisur nga kërkimet jo përfundimtare që kemi bërë në revistat, të përkohshmet politike, letrare të kohës) rreth viteve 1910. Reklamat janë bardh e zi. Ato jepen me shenja ortografike, renditje dhe konceptim pamor të ndryshëm. Rëndësia dhe …

Shenjat e para, ndonëse ende të ndrojtura e të matura, të rivlerësimit të veprës letrare të Gj. Fishtës si dhe të disa përfaqësuesve të tjerë nga më të mëdhenjtë e letrave shqipe, si të Z. Skiroit, F. Konicës, E. Koliqit, M. Kutelit etj., që pas ndalimit të veprës së tyre (në vitet 1945-1946) nga d…

Që nga mendimi i institucioneve akademike e gjer në opinionet e shumicës së lexuesve, në periudhën e monizmit, krijimtaria letrare e Gjegj Fishtës, edhe pse e censuruar, shpesh është shoqëruar me interpretime të gabuara. Sipas vlerësimit zyrtar “Vepra e tij kryesore, poema epike “Lahuta e Malësisë…

Fillimi i shekullit XX shqiptarët i gjeti pa shtet, pa gjuhë të përbashkët e pa alfabet të përbashkët. Është koha e përthyerjeve të mëdha në tokat shqiptare. Krijimi i shtetit shqiptar më 1912 shtroi një varg çështjesh që lidhen me funksionimin e shtetit të ri. Njëra ndër to qe nevoja për një gjuh…

Ka kaluar më shumë se një vit qëkurse leksikografia jonë dhe bota shkencore shqiptare u pasuruan me një vepër të re, që është e rrallë në llojin e vet, “Fjalor i gjuhës shqipe” të Mehmet Elezit. Hartimi i një vepre të tillë, me përmasa jo të zakonshme, realizohet përgjithësisht nga grupe autorësh q…

Në korrik të vitit 1945 në artikullin e S. Malëshovës “Roli i kulturës në Shqipërinë e sotme” vlerësohej dhe mbrohej ende me guxim vepra e Fishtës dhe e Konicës me argumentin se “ishte e lidhur ngushtë me Rilindjen e Shqipërisë” dhe kësisoj paraqitej si “pjesë e pandarë e trashëgimit tonë nacional”…

Në pamje të parë duket e vështirë të përcaktosh kufijtë e interpretimit, aq më e vështirë kur kufijtë e vetë veprës priren t’i kalojnë ato të interpretuesve të vet të mundshëm e të gjeneruar apo të gjenerueshëm nga vetë ajo. Kjo vendosje kufijsh mes veprës dhe interpretuesve, në vend të ndihmojë të …

Botimet kritike të veprave të autorëve të mëdhenj dhe studimet e tyre tekstologjike sot janë një mungesë e madhe për historinë e letërsisë shqipe dhe për historinë e gjuhës shqipe. Filologjia shqiptare, me gjithë të arriturat e konsiderueshme, vazhdon të ketë mungesa të ndjeshme në disa fusha të sa…