Mulla Dervish Peja është poeti i parë shqiptar nga Peja që ka shkruar poezi duke përdorur alfabetin arab dhe osman. Deri më tani, aktivitetet e tij janë paraqitur pjesërisht. Këtu po botojmë për herë të parë veprën e tij Vasijetnameja të transkriptuar profesionalisht me alfabetin e shqipes. Autori k…

Gazeta »Drita« ka dalur me 1 nëmtor të vitit 1901 deri më 1908 në Sofje të Bullgarisë në drejtrimin e SHAHIN KOLONJES, patriot shqiptar i periudhës së vonë të Rilindjës shqiptare. Gazeta doli në 4 faqe, me tirazhë prej 670 copë, me alfabetin e Stambollit, në dialektin subtoskërisht. Në faq et e saj …

Në historinë e studimeve të gjuhësisë shqiptare është krijuar një brez studiuesish me emrin e të cilëve janë të lidhura ngushtë dy rrafshe të zhvillimeve akademike dhe shkencore: ajo e mësimdhënies dhe ajo e kërkimeve shkencore. Nëse pararendësit e tyre të dijes albanologjike vinin kryesisht nga try…

Gjuhëtari austriak Joachim Matzinger ka promovuar në pesëmbëdhjetë vitet e fundit idenë se gjuha shqipe nuk e ka prejardhjen në rajonin e Shqipërisë së sotme. Matzinger pohon po ashtu që gjuha shqipe nuk ka lidhje prejardhjeje as me gjuhën ilire as me atë trake, por vjen nga një gjuhë anonime, e pad…

Fonetika është një fushë studimore shumë e rëndësishme në Perëndim dhe kudo në botë. Rezultatet e saj gjejnë aplikim në shkencat mjekësore-teknike, në arritjet e inteligjencës artificiale, në kriminologji, në pedagogji, në gjuhësi e më gjerë. Në mesin e shek. XX kërkimet në fonetikë filluan të zhvil…

Përkthimi i letërsisë shqipe në gjuhët europiane përfshin metodologji dhe praktika të ndryshme. Ky rezultat rrjedh nga një hulumtim empirik i realizuar nëpërmjet intervistave me përkthyes të letërsisë shqipe nga vendet si Gjermania, Austria, Mali i Zi, Rumani, Çekia, Suedia, Rusia dhe Holanda, si dh…

E folmja çame ka tipare ruajtëse dhe zhvillime e risi me vlera të mira studimore dhe jep dorë mjaft edhe për shqyrtime rreth gjuhëve në kontakt, mundëson për të parë se në çfarë shkalle ka qenë dhe është dygjuhësia dhe gërshetimi etnolinguistik, forca ruajtëse si dhe raportet e tjera dhënëse e marrë…

Artikulli është marr nga studimi “Etnografia e të folurit në eposin e Kreshnikëve”, mbajtur edhe si punim në Konferencën shkencore kushtuar eposit të Kreshnikëve, në Prishtinë, gusht 2010. Eposi i Kreshnikëve përbën një përmendore të mrekullueshme të kulturës së gjuhës, një trashëgimi të paçmueshme …

Vepra e parë e Sami Frashërit[1] “Taaşşuk-i Tal’at ve Fitnat” (Dashuria e Talatit me Fitnetin)[2] njëherësh është romani i parë në letërsinë turke. Samiu këtë vepër e shkroi kur i kishte 21 vjet. Për herë të parë është botuar më 1872 në gjuhën turke-osmane. Fillimisht u botua në tri pjesë dhe lajmi…

Ky artikull është pjesa e parë e studimit të toponimeve të zonës së Bytycit (quhet zonë, pasi përfshin dy fshatra: Bytyçin dhe brigjet e Berishës, të cilat sot përbëjnë administrativisht komunën e Bytyçit dhe janë pjesë e rajonit të Malësisë së Gjakovës, që njihet si rrethi i Tropojës). Në këtë zonë…

Kushtet historiko-shoqërore të fundshekullit XIX dhe fillimshekullit XX i hapën shtrat edhe lulëzimit të shtypit shqiptar, kryesisht si pjesë e veprimtarisë atdhetare, por dhe kulturore, të shoqërive e shoqatave brenda e jashtë vendit. Siç shkruan Kostë Çekrezi, në kohën e turqve të rinj “Gazeta dhe…

Tre format e gjuhës arabe janë: klasike, standarde moderne dhe e folur. Arabët e konsiderojnë "arabishten klasike" të Kuranit si bazë të bukurisë dhe shkëlqimit gjuhësor. "Arabia Standarde Moderne" e bazuar në formën klasike të gjuhës, përdoret në letërsi, mjete shtypi, dhe mjete komunikimi si në la…